RICHELIEU

RICHELIEU

Van het beleg van La Rochelle tot de slagvelden van de Dertigjarige Oorlog, staat kardinaal Richelieu bekend als een van de grote architecten van de Franse macht. Als eerste minister van Lodewijk XIII begreep hij dat de autoriteit van het koninkrijk zowel binnen Frankrijk als daarbuiten versterkt moest worden: door krachten die de staat rivaliseerden in te dammen, de Habsburgse omsingeling te doorbreken en Frankrijk permanent in het hart van de Europese aangelegenheden te plaatsen.

Richelieu regeerde volgens een nieuw principe: raison d'État, ofwel de primairheid van de belangen van de staat. In een Europa verscheurd door dynastieke rivaliteiten en religieuze conflicten stelde hij de belangen van het koninkrijk boven confessionele solidariteiten. Als katholiek en kardinaal aarzelde hij niet om protestantse tegenstanders van het Huis van Oostenrijk te steunen wanneer de machtsbalans en de veiligheid van Frankrijk dat vereisten.

Dit pragmatische beleid, gebaseerd op nationaal belang, de kunst van allianties en de afwijzing van enige continentale hegemonie, voorspelde de principes van de moderne diplomatie. In Diplomacy presenteert Henry Kissinger Richelieu’s Frankrijk als de introductie van een moderne benadering van internationale betrekkingen, gericht op de natiestaat en geleid door nationaal belang.

Een man van staal, bouwer van instituties, strateeg en visionair, hielp Richelieu Frankrijk tot een van Europa’s voornaamste machten te maken. De Franse staat—haar autoriteit, haar bestuur en haar positie onder de naties—dankt een fundamenteel deel van haar opbouw aan deze opmerkelijke staatsman.