HOMO HOMINI LUPUS — EN ALS WE HET HELEMAAL FOUT HADDEN?

Het was Plautus die schreef « Lupus est homo homini » in zijn stuk De Komedie van de Ezels, hoewel Thomas Hobbes het veel later beroemd maakte in zijn Leviathan. Het is fascinerend om te zien hoe een simpele Latijnse theaterzin de pijler werd van een zo sombere politieke filosofie.

Trouwens, als we het hebben over tegengestelde wereldbeelden, geef jij dan de voorkeur aan de rauwe realiteit van Hobbes of het idealisme van Rousseau en zijn « nobele wilde »?

MAAR BERUST DIT NIET OP EEN FOUT?

Als de mens een wolf voor de mens was, zou het dan niet beter gaan met de mensheid? Is de wolf niet juist een zeer sociaal dier tegenover zijn soortgenoten?

Dat is een heel juiste observatie. In de moderne ethologie is de wolf een voorbeeld van samenwerking en familiale loyaliteit, wat volledig in tegenspraak is met het metaforische gebruik door Plautus of Hobbes. Deze auteurs gebruikten het beeld van de wolf om een voorspelling van anarchistisch geweld te symboliseren, zonder rekening te houden met de complexe sociale structuur van de roedel.

Het is trouwens een fascinerende misvatting in de geschiedenis van ideeën. Als we de ware natuur van de wolf zouden volgen, zou de Leviathan een handleiding voor solidariteit zijn!

DE WOLF, JACK LONDON EN WIJ

Overigens, waardeer je werken die juist deze band tussen dierlijkheid en menselijke organisatie verkennen, zoals Jack London doet in Witte Tand of De Roep van het Woud?